Temat S 03. Teoria Przepiórki - cz. 2/3, opozycja

Wrocław
Polska

+48 604 514 545
szachmat.edu.pl

Kiedy w rozgrywce król z pionem przeciwko samotnemu królowi - strona mająca przewagę może pomagać pionkowi w drodze do linii przemiany, to wynik partii zależy od ustawienia obydwu króli i usytuowaniu piona.

W obronie przed taką pomocą pionkowi bardzo przydatne jest zjawisko opozycji. Mówi się, że np. czarny król "ma opozycję", ponieważ po każdym posunięciu wykonanym białym królem, czarny król stanie naprzeciw niego.

Jaką korzyść daje posiadanie opozycji?
Najczęściej opozycja przydaje się w końcówkach pionowych: tu jeśli czarny król ma opozycję, to nie pozwoli, nie dopuści do tego, by biały król przesunął się o jedną linię do przodu (lub w bok) i utorował drogę pionkowi do linii przemiany.

Jak w praktyce wygląda "opozycja"?
Spójrz na pozycję pokazaną na diagramie obok. Króle stoją naprzeciw siebie najbliżej, jak to tylko możliwe. Białe mając posunięcie zagrają:

1. Kb5

Czarne grają teraz: 1. ... Kb7
i czarny król stoi naprzeciw białego króla.
Mówimy, że czarny król "ma opozycję", ponieważ po każdym posunięciu wykonanym białym królem czarny król stanie naprzeciw niego.
Teraz spójrz na kolejny diagram. Białe zaczynają grę.

1. Kg6!

Niedobre byłoby posunięcie 1. g6, gdyż czarne zdobyłyby opozycję (a biały straciły opozycję) i nie pozwoliłyby przesunąć się królem do przodu w celu utorowania drogi pionowi: 1. .. Kf8 2. g7+ Kg8 3. Kg6 pat.

1. ... K h8 2. Kf7! Kh7 3. g6+ i pionek dojdzie broniony do linii przemiany.
W powyższych przypadkach mieliśmy do czynienia z opozycją bliską, czyli taką, w której oba króle rozdziela tylko jedno pole. Mamy też do czynienia z opozycją oddaloną, kiedy króle rozdziela 3 i 5 pól (zawsze nieparzyście!).
 
Spójrz na diagram obok.

Czarne, aby uzyskać remis, wykorzystują opozycję oddaloną:

Na diagramie obok białe mają zaawansowanego piona.
Na posunięciu są jednak czarne i to one poprzez: 1. ... Kc7 ustawiają bliską opozycję boczną.
Jeżeli teraz białe zagrają:
2. Ka8 to czarne odpowiedzą 2... Kc8
i po: 3. a7 Kc7! pat.
Uwaga! Jeżeli króle mogą stanąć na tej samej linii poziomej lub pionowej, to król zajmujący opozycję musi stanąć na polu o tej samej barwie, co król przeciwnika aby zająć opozycję!

 
Uwaga! Opozycję możemy wykorzystać aby wygrać!

Po prostu trzeba zająć opozycję wcześniej, niż zrobi to przeciwnik.

Popatrz na diagram obok i zapamiętaj jak grały białe.
ZADANIA do domu
Wykonaj najlepszy ruch wykorzystując opozycję.
Zadanie 1
Zadanie 2
Zadanie 3
Zadanie 4
Zadanie 5
Zadanie 6

Zadania - odpowiedzi: 1. Ke3 2. Kc6 3... Kd8 4... Kf3 5. Kf3 6. Kc7 lub Kc8